Dấu hiệu Tai Mũi Họng ở trẻ thường bắt đầu từ những biểu hiện rất quen thuộc như nghẹt mũi, chảy mũi, ngủ ngáy, ho, đau họng hoặc nghe kém. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ, ăn uống và sinh hoạt, bố mẹ nên đưa trẻ đi khám để tìm nguyên nhân.
Đặc biệt, ở trẻ em, các bệnh lý Tai Mũi Họng có thể biểu hiện khá giống cảm lạnh hoặc viêm đường hô hấp thông thường. Vì vậy, việc nhận biết đúng dấu hiệu bệnh Tai Mũi Họng ở trẻ sẽ giúp bố mẹ chủ động theo dõi và đưa trẻ đi khám khi cần thiết.
5 dấu hiệu Tai Mũi Họng ở trẻ cần lưu ý
1. Nghẹt mũi kéo dài, chảy mũi và thường xuyên thở bằng miệng
Nghẹt mũi, chảy mũi là những triệu chứng thường gặp ở trẻ, đặc biệt trong các đợt cảm lạnh. Tuy nhiên, nếu trẻ nghẹt mũi kéo dài, thường xuyên chảy mũi, nghẹt nhiều về đêm hoặc phải thở bằng miệng, bố mẹ không nên xem nhẹ.
Một số nguyên nhân có thể liên quan đến viêm mũi, viêm VA, VA quá phát hoặc các vấn đề gây cản trở đường thở vùng mũi – vòm mũi họng.
Bố mẹ nên chú ý nếu trẻ:
- Nghẹt mũi, chảy mũi kéo dài hoặc tái diễn nhiều lần.
- Thường xuyên há miệng để thở.
- Khụt khịt, giọng nói thay đổi.
- Nghẹt mũi tăng về ban đêm.
- Nghẹt mũi kèm ngủ ngáy hoặc ngủ không yên.
Nếu tình trạng nghẹt mũi kéo dài khiến trẻ phải thở bằng miệng thường xuyên, bố mẹ nên cho trẻ khám Tai Mũi Họng để tìm nguyên nhân thay vì chỉ điều trị từng đợt cảm cúm.
2. Trẻ ngủ ngáy to, ngủ không yên hoặc có lúc ngừng thở
Trẻ ngủ ngáy thường xuyên không nên mặc định là do ngủ sâu hoặc một thói quen bình thường.
Ngủ ngáy có thể liên quan đến nghẹt mũi, viêm mũi xoang, bất thường cấu trúc đường thở hoặc tình trạng VA, amidan quá phát. Khi đường thở bị hẹp, trẻ có thể ngủ há miệng, thở bằng miệng và phát ra tiếng ngáy.
Một số trẻ còn có biểu hiện rối loạn hô hấp khi ngủ như ngừng thở trong thời gian ngắn, thở hổn hển hoặc liên tục thay đổi tư thế để dễ thở. Nghiên cứu lâm sàng cũng ghi nhận ngủ ngáy, chảy mũi, nghẹt mũi và đau họng là những biểu hiện có thể gặp ở trẻ có VA/amidan quá phát.
Bố mẹ nên đưa trẻ đi khám nếu nhận thấy:
- Ngáy to và xảy ra thường xuyên.
- Ngủ há miệng, thở bằng miệng.
- Trằn trọc, giật mình, ngủ không sâu.
- Có khoảng ngừng thở khi ngủ.
- Thở hổn hển hoặc khó thở khi ngủ.
- Ban ngày mệt mỏi, khó tập trung.
Ngủ ngáy kéo dài hoặc kèm dấu hiệu ngừng thở khi ngủ là dấu hiệu Tai Mũi Họng ở trẻ cần được đánh giá sớm.
3. Ho, đau họng tái diễn nhiều lần
Ho và đau họng có thể xuất hiện khi trẻ mắc các bệnh hô hấp thông thường. Tuy nhiên, nếu trẻ thường xuyên ho, đau họng hoặc viêm họng tái diễn, bố mẹ nên chú ý đến tần suất và các triệu chứng đi kèm.
Các bệnh lý như viêm họng, viêm amidan, viêm VA hoặc viêm mũi xoang có thể liên quan đến tình trạng ho, đau họng, nghẹt mũi và chảy mũi.
Hãy theo dõi nếu trẻ:
- Thường xuyên đau họng.
- Ho hoặc viêm họng tái diễn.
- Đau hoặc khó khăn khi nuốt.
- Ăn uống kém do đau họng.
- Có sốt hoặc nổi hạch vùng cổ.
- Ho, đau họng đi kèm nghẹt mũi, chảy mũi hoặc ngủ ngáy.
Thay vì chỉ xử lý từng đợt đau họng, việc ghi nhận tần suất tái phát, triệu chứng đi kèm và mức độ ảnh hưởng đến sinh hoạt sẽ giúp bác sĩ có thêm thông tin để tìm nguyên nhân.
4. Đau tai, nghe kém hoặc phản ứng chậm khi được gọi
Nghe kém ở trẻ đôi khi rất khó nhận biết vì trẻ có thể không biết hoặc không diễn đạt được rằng mình nghe không rõ.
Thay đổi trong khả năng nghe có thể biểu hiện bằng những hành vi rất nhỏ trong sinh hoạt hằng ngày như thường xuyên hỏi lại, không phản ứng khi được gọi hoặc tăng âm lượng tivi.
Bố mẹ nên lưu ý nếu trẻ:
- Kêu đau hoặc ù tai.
- Thường xuyên hỏi lại khi giao tiếp.
- Không quay đầu khi được gọi từ phía sau.
- Tăng âm lượng tivi hoặc thiết bị nghe.
- Có dịch chảy ra từ tai.
- Nghe kém sau các đợt viêm mũi họng.
- Kém tập trung trong giao tiếp hoặc học tập.
Đau tai, chảy dịch tai và nghe kém là những biểu hiện cần được đánh giá, đặc biệt khi kéo dài hoặc tái diễn. Viêm tai giữa cũng là một bệnh lý thường gặp ở trẻ và có thể liên quan đến tình trạng giảm thính lực.
Với trẻ đang trong giai đoạn phát triển ngôn ngữ, phát hiện và đánh giá sớm vấn đề về thính lực có ý nghĩa quan trọng đối với giao tiếp và học tập.
5. Hơi thở có mùi, nuốt khó hoặc nuốt vướng
Hơi thở có mùi kéo dài ở trẻ không phải lúc nào cũng chỉ do vệ sinh răng miệng.
Nếu tình trạng này đi kèm đau họng, amidan bất thường, nghẹt mũi, nuốt khó hoặc nuốt vướng, bố mẹ nên đưa trẻ đi khám để xác định nguyên nhân.
Cần lưu ý nếu trẻ:
- Hơi thở có mùi kéo dài.
- Thường xuyên đau khi nuốt.
- Có cảm giác nuốt vướng.
- Ăn chậm, ngại ăn hoặc bỏ ăn.
- Khó nuốt thức ăn.
- Kèm đau họng, nghẹt mũi hoặc các triệu chứng Tai Mũi Họng khác.
Không nên chỉ sử dụng sản phẩm khử mùi hoặc xử lý triệu chứng tại nhà nếu tình trạng kéo dài mà chưa xác định được nguyên nhân.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám Tai Mũi Họng?
Không phải mọi trường hợp ho, sổ mũi hay đau họng đều cần đi khám ngay. Bố mẹ nên quan tâm đến thời gian kéo dài, mức độ tái diễn và ảnh hưởng của triệu chứng đến trẻ.
Nên đưa trẻ đi khám Tai Mũi Họng nếu trẻ có một hoặc nhiều dấu hiệu sau:
- Nghẹt mũi, chảy mũi kéo dài hoặc tái diễn.
- Thường xuyên thở bằng miệng.
- Ngủ ngáy to, ngủ không yên.
- Có dấu hiệu ngừng thở hoặc khó thở khi ngủ.
- Ho, đau họng tái diễn.
- Đau tai, chảy dịch tai hoặc nghe kém.
- Hơi thở có mùi kéo dài kèm triệu chứng vùng họng.
- Khó nuốt, nuốt vướng hoặc ảnh hưởng đến ăn uống.
Tùy biểu hiện, bác sĩ có thể khám Tai Mũi Họng, nội soi vùng mũi – họng hoặc đánh giá sức nghe để tìm nguyên nhân.
Một số triệu chứng có thể liên quan với nhau. Chẳng hạn, VA hoặc amidan quá phát có thể góp phần gây cản trở đường thở và liên quan đến ngủ ngáy, trong khi các bệnh lý tai giữa có thể ảnh hưởng đến khả năng nghe của trẻ.
Vì sao bố mẹ không nên bỏ qua các dấu hiệu Tai Mũi Họng ở trẻ?
Ở trẻ nhỏ, một triệu chứng đơn lẻ có thể chỉ là biểu hiện của một đợt bệnh thông thường. Nhưng khi triệu chứng kéo dài, tái diễn hoặc xuất hiện cùng nhiều dấu hiệu khác, việc tìm nguyên nhân sẽ quan trọng hơn việc chỉ xử lý từng biểu hiện.
Đặc biệt, bố mẹ nên chú ý đến 3 yếu tố:
Kéo dài – Tái diễn – Ảnh hưởng đến sinh hoạt
Nếu trẻ thường xuyên nghẹt mũi, phải thở bằng miệng, ngủ ngáy, đau họng, nghe không rõ hoặc gặp khó khăn khi ăn uống, đây là lúc nên cân nhắc đưa trẻ đi khám Tai Mũi Họng.
Chủ động nhận biết để chăm sóc sức khỏe Tai Mũi Họng cho trẻ đúng cách
Sức khỏe Tai Mũi Họng có liên quan mật thiết đến hô hấp, giấc ngủ, khả năng nghe và sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
Vì vậy, thay vì chờ đến khi triệu chứng trở nên rõ rệt, bố mẹ có thể chủ động quan sát những thay đổi nhỏ:
Con có thường xuyên nghẹt mũi không?
Con có phải thở bằng miệng không?
Con ngủ có ngáy hoặc ngừng thở không?
Con có nghe rõ khi được gọi không?
Con có thường xuyên đau họng hoặc khó nuốt không?
Khi nhận thấy các dấu hiệu Tai Mũi Họng ở trẻ kéo dài hoặc tái diễn, bố mẹ nên đưa trẻ đi khám để được bác sĩ đánh giá nguyên nhân và tư vấn hướng xử trí phù hợp.
