Thức khuya ảnh hưởng hệ tiêu hóa ra sao?
Nhiều người cho rằng thức khuya chỉ khiến cơ thể mệt mỏi, thiếu tập trung hoặc làm da xuống sắc. Tuy nhiên trên thực tế, thói quen ngủ muộn kéo dài còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hệ tiêu hóa. Sau một vài đêm thiếu ngủ, không ít người bắt đầu cảm thấy đầy bụng, khó tiêu, ăn uống kém, ợ nóng hoặc đau âm ỉ vùng thượng vị.
Các nghiên cứu cho thấy giấc ngủ và nhịp sinh học có mối liên hệ chặt chẽ với hoạt động của dạ dày và đường ruột. Khi cơ thể nghỉ ngơi không đúng giờ, hệ tiêu hóa cũng có thể hoạt động kém ổn định hơn, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện các triệu chứng khó chịu kéo dài.
Vì sao thức khuya có thể gây hại cho hệ tiêu hóa?
Cơ thể con người hoạt động theo một “đồng hồ sinh học” tự nhiên. Ban ngày là thời điểm cơ thể ưu tiên tiêu hóa và hấp thu năng lượng, trong khi ban đêm là lúc các cơ quan bước vào giai đoạn nghỉ ngơi và phục hồi. Không chỉ não bộ cần ngủ, dạ dày và đường ruột cũng cần được nghỉ đúng giờ để duy trì hoạt động ổn định.
Khi thường xuyên thức khuya hoặc ngủ không đủ giấc, quá trình tiết acid dạ dày có thể bị rối loạn, nhu động ruột hoạt động kém hiệu quả hơn và quá trình tiêu hóa diễn ra chậm hơn bình thường. Ngoài ra, nhiều người có thói quen ăn khuya, uống cà phê hoặc sử dụng đồ uống kích thích vào ban đêm, khiến hệ tiêu hóa phải tiếp tục làm việc trong thời gian đáng lẽ cần được nghỉ ngơi.
Những ảnh hưởng thường gặp của thức khuya đến hệ tiêu hóa
Dễ gây đầy bụng, khó tiêu, chướng hơi
Ngủ muộn thường đi kèm ăn khuya hoặc sử dụng các thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay nóng, nước ngọt có gas. Khi đó, dạ dày phải hoạt động kéo dài vào ban đêm khiến thức ăn lưu lại lâu hơn trong đường tiêu hóa. Người bệnh dễ xuất hiện cảm giác đầy bụng, nặng bụng, ợ hơi hoặc buồn nôn nhẹ sau khi thức dậy.
Nếu tình trạng này kéo dài, hệ tiêu hóa có thể hoạt động kém ổn định hơn, gây ảnh hưởng đến cảm giác ngon miệng và sinh hoạt hằng ngày.
Tăng nguy cơ trào ngược dạ dày – thực quản
Ăn khuya rồi nằm nghỉ ngay sau đó là thói quen dễ làm tăng triệu chứng trào ngược. Khi nằm ngủ, acid và dịch vị trong dạ dày dễ trào ngược lên thực quản hơn, đặc biệt ở những người thường xuyên thức khuya hoặc có sẵn bệnh lý dạ dày.
Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như:
- Ợ nóng
- Nóng rát sau xương ức
- Đắng miệng
- Ho khan về đêm
- Cảm giác nghẹn vướng cổ họng
Nếu các triệu chứng xuất hiện thường xuyên, người bệnh nên chủ động thăm khám để được kiểm tra và tư vấn phù hợp.
Có thể làm tăng đau dạ dày và viêm dạ dày
Thiếu ngủ kéo dài khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, đồng thời ảnh hưởng đến cơ chế bảo vệ tự nhiên của niêm mạc dạ dày. Khi thường xuyên thức khuya, lượng acid dịch vị có thể tiết ra nhiều hơn, trong khi niêm mạc dạ dày lại trở nên nhạy cảm và dễ tổn thương hơn.
Với những người đã có bệnh lý như viêm dạ dày, đau thượng vị hoặc trào ngược dạ dày – thực quản, việc ngủ muộn kéo dài có thể khiến triệu chứng dễ tái phát và kéo dài hơn.
Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cho thấy rối loạn giấc ngủ còn có thể ảnh hưởng đến sự cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Khi các vi sinh vật có lợi suy giảm, môi trường tiêu hóa dễ bị mất cân bằng, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) phát triển mạnh hơn. Đây là loại vi khuẩn có liên quan đến phần lớn các trường hợp viêm loét dạ dày – tá tràng hiện nay.
Một số biểu hiện thường gặp gồm:
- Đau âm ỉ vùng thượng vị
- Cồn cào dạ dày
- Ăn uống kém
- Buồn nôn
- Khó tiêu kéo dài
Làm thay đổi cảm giác thèm ăn
Ngủ không đủ giấc có thể ảnh hưởng đến hormone kiểm soát cảm giác đói và no. Nhiều người sau khi thức khuya thường có xu hướng thèm đồ ngọt, thức ăn nhanh hoặc đồ uống chứa caffeine để tỉnh táo hơn.
Việc ăn uống thất thường không chỉ làm tăng nguy cơ tăng cân mà còn khiến dạ dày và đường ruột phải hoạt động quá tải, từ đó dễ phát sinh các vấn đề tiêu hóa.
Có thể gây rối loạn đại tiện
Thức khuya kéo dài kết hợp với căng thẳng và chế độ ăn uống thiếu điều độ có thể ảnh hưởng đến nhu động ruột. Một số người dễ bị táo bón do ít vận động, uống ít nước hoặc ăn thiếu chất xơ. Trong khi đó, một số trường hợp khác lại dễ đau bụng, đi ngoài phân lỏng hoặc rối loạn đại tiện khi stress và mất ngủ kéo dài.
Làm gì để giảm ảnh hưởng của thức khuya đến dạ dày và đường ruột?
Để hạn chế tác động tiêu cực lên hệ tiêu hóa, nên cố gắng ngủ đúng giờ và duy trì thời gian nghỉ ngơi ổn định mỗi ngày. Không nên ăn quá no trước khi ngủ hoặc nằm ngay sau ăn vì điều này có thể làm tăng nguy cơ trào ngược.
Bên cạnh đó, nên hạn chế cà phê, trà đặc hoặc nước tăng lực vào buổi tối, đồng thời tăng cường rau xanh, chất xơ và uống đủ nước mỗi ngày. Vận động nhẹ sau ăn và giảm căng thẳng cũng là những yếu tố giúp hệ tiêu hóa hoạt động ổn định hơn.
Khi nào nên đi khám tiêu hóa?
Người bệnh nên chủ động thăm khám nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau thượng vị kéo dài, ợ nóng thường xuyên, buồn nôn hoặc nôn nhiều, sụt cân bất thường, đi ngoài phân đen, nuốt nghẹn hoặc chán ăn kéo dài. Ngoài ra, nếu tình trạng rối loạn đại tiện tái diễn nhiều lần hoặc các triệu chứng tiêu hóa ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày, việc kiểm tra sớm sẽ giúp phát hiện nguyên nhân và có hướng điều trị phù hợp hơn.
Kết luận
Thức khuya không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần, làn da và khả năng tập trung mà còn có thể làm rối loạn hoạt động của hệ tiêu hóa. Những thói quen như ngủ muộn, ăn khuya, sử dụng đồ uống kích thích hoặc sinh hoạt thiếu điều độ đều có thể góp phần làm tăng nguy cơ đầy bụng, khó tiêu, trào ngược, đau dạ dày và rối loạn đường ruột.
Duy trì giấc ngủ lành mạnh, ăn uống khoa học và thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường là cách quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe tiêu hóa trong cuộc sống hiện đại.
Nếu bạn thường xuyên thức khuya kèm theo các dấu hiệu như đầy bụng, khó tiêu, ợ nóng, đau thượng vị hoặc rối loạn đại tiện kéo dài, nên chủ động thăm khám chuyên khoa Tiêu hóa để được kiểm tra và tư vấn phù hợp.
Tại Times Hospital, khách hàng được thăm khám cùng đội ngũ bác sĩ chuyên khoa Tiêu hóa, hỗ trợ nội soi tiêu hóa, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý dạ dày – đường ruột bằng hệ thống thiết bị hiện đại.
Thông tin liên hệ
📍 Địa chỉ: 33 Nguyễn Hoàng – Từ Liêm – Hà Nội
☎ Tổng đài: 1900 8008 – 024.7777.8008
☎ Hotline: 093.115.8008
🌏 Fanpage: Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Times
🌏 Email: info@benhvientimes.vn
