Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi nội soi tiêu hóa hoặc kiểm tra sức khỏe định kỳ. Vì vậy, việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường, hiểu rõ nguyên nhân và chủ động thăm khám chuyên khoa tiêu hóa có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.
Viêm teo niêm mạc dạ dày là gì?
Niêm mạc dạ dày là lớp lót bên trong dạ dày, có vai trò bảo vệ thành dạ dày và tiết acid, men tiêu hóa hỗ trợ quá trình tiêu hóa thức ăn. Khi lớp niêm mạc này bị viêm kéo dài, các tuyến dạ dày có thể bị mất dần hoặc suy giảm chức năng, dẫn đến tình trạng gọi là viêm teo niêm mạc dạ dày.
Khi niêm mạc dạ dày bị teo, khả năng tiết acid và hấp thu một số vi chất như vitamin B12, sắt có thể bị ảnh hưởng. Đây thường là hậu quả của tình trạng viêm dạ dày mạn tính kéo dài, đặc biệt liên quan đến nhiễm vi khuẩn HP hoặc cơ chế tự miễn.
Viêm teo niêm mạc dạ dày có nguy hiểm không?
Viêm teo niêm mạc dạ dày không đồng nghĩa với ung thư dạ dày. Tuy nhiên, đây là tình trạng cần được theo dõi đúng cách vì ở một số trường hợp, bệnh có thể liên quan đến dị sản ruột, loạn sản hoặc làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.
Mức độ nguy cơ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như:
- Nguyên nhân gây bệnh
- Mức độ teo niêm mạc
- Có dị sản ruột hay không
- Tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày
- Tình trạng nhiễm vi khuẩn HP kéo dài
Do đó, người bệnh không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên chủ quan bỏ qua việc theo dõi định kỳ.
Nguyên nhân gây viêm teo niêm mạc dạ dày
Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP)
Vi khuẩn Helicobacter pylori, thường gọi là HP, là nguyên nhân phổ biến hàng đầu gây viêm dạ dày mạn tính. Nếu tình trạng nhiễm HP kéo dài không được điều trị phù hợp, niêm mạc dạ dày có thể bị tổn thương mạn tính và dẫn đến teo niêm mạc ở một số trường hợp.
HP có thể lây qua đường ăn uống hoặc tiếp xúc với nguồn nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, không phải tất cả người nhiễm HP đều tiến triển thành viêm teo niêm mạc dạ dày.
Viêm dạ dày tự miễn
Đây là tình trạng hệ miễn dịch của cơ thể tấn công các tế bào niêm mạc dạ dày, đặc biệt là tế bào thành. Điều này có thể làm giảm tiết acid dạ dày và ảnh hưởng đến hấp thu vitamin B12.
Người mắc viêm dạ dày tự miễn có nguy cơ thiếu máu ác tính, thiếu vitamin B12 hoặc các rối loạn miễn dịch khác.
Thói quen ăn uống và sinh hoạt không lành mạnh
Một số thói quen có thể làm tăng nguy cơ viêm dạ dày kéo dài hoặc làm tổn thương niêm mạc dạ dày như:
- Ăn uống thất thường
- Ăn quá mặn, quá cay hoặc quá nóng
- Thường xuyên sử dụng thực phẩm muối chua, chế biến sẵn
- Uống nhiều rượu bia
- Hút thuốc lá
- Thức khuya, căng thẳng kéo dài
Những yếu tố này không phải nguyên nhân duy nhất nhưng có thể góp phần làm tình trạng viêm dạ dày tiến triển nặng hơn.
Lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm
Một số thuốc giảm đau chống viêm không steroid (NSAIDs) nếu sử dụng kéo dài hoặc không đúng chỉ định có thể làm tổn thương hàng rào bảo vệ niêm mạc dạ dày.
Người có tiền sử viêm loét dạ dày hoặc xuất huyết tiêu hóa cần đặc biệt thận trọng khi dùng các thuốc này.
Tuổi tác và tiền sử bệnh tiêu hóa kéo dài
Nguy cơ viêm teo niêm mạc dạ dày có thể tăng lên ở:
- Người lớn tuổi
- Người bị viêm dạ dày mạn tính kéo dài
- Người từng nhiễm HP
- Người có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày
- Người mắc bệnh tự miễn
Triệu chứng của viêm teo niêm mạch dạ dày
Bệnh có thể không có triệu chứng rõ ràng
Nhiều trường hợp viêm teo niêm mạc dạ dày diễn tiến âm thầm và không có triệu chứng đặc hiệu. Người bệnh có thể chỉ phát hiện khi nội soi kiểm tra sức khỏe hoặc tầm soát tiêu hóa.
Điều này khiến không ít người chủ quan, trì hoãn việc thăm khám trong thời gian dài.
Các triệu chứng tiêu hóa thường gặp
Khi có biểu hiện, người bệnh có thể gặp:
- Đau hoặc tức vùng thượng vị
- Đầy bụng, khó tiêu
- Ăn nhanh no
- Ợ hơi, ợ chua
- Buồn nôn
- Chán ăn
- Sụt cân không rõ nguyên nhân
Tuy nhiên, các triệu chứng này không đặc hiệu và có thể gặp trong nhiều bệnh lý tiêu hóa khác.
Dấu hiệu thiếu máu hoặc thiếu vitamin B12
Ở một số trường hợp, đặc biệt là viêm dạ dày tự miễn, người bệnh có thể gặp:
- Mệt mỏi kéo dài
- Da xanh
- Chóng mặt
- Tê bì tay chân
- Giảm tập trung
Nguyên nhân thường liên quan đến thiếu vitamin B12 hoặc thiếu máu do giảm hấp thu.
Chẩn đoán viêm teo niêm mạc dạ dày như thế nào?
Thăm khám chuyên khoa tiêu hóa
Bác sĩ sẽ khai thác triệu chứng, tiền sử dùng thuốc, tiền sử nhiễm HP, chế độ ăn uống và các yếu tố nguy cơ liên quan.
Nội soi dạ dày
Nội soi tiêu hóa trên là phương pháp quan trọng giúp quan sát trực tiếp niêm mạc dạ dày, phát hiện các vùng viêm, teo, dị sản hoặc tổn thương bất thường khác.
Ngoài ra, nội soi còn giúp đánh giá mức độ tổn thương và định hướng theo dõi phù hợp.
Sinh thiết niêm mạc dạ dày
Sinh thiết là bước quan trọng giúp xác định tình trạng teo niêm mạc thông qua đánh giá mô học.
Trong quá trình nội soi, bác sĩ có thể lấy một mẫu mô nhỏ từ niêm mạc dạ dày để kiểm tra dưới kính hiển vi, từ đó đánh giá mức độ viêm, teo, dị sản ruột hoặc các thay đổi bất thường khác.
Xét nghiệm vi khuẩn HP
Bác sĩ có thể chỉ định các phương pháp kiểm tra HP như:
- Test hơi thở
- Xét nghiệm phân
- Test HP qua mẫu sinh thiết nội soi
- Một số xét nghiệm khác tùy trường hợp
Nếu phát hiện nhiễm HP, người bệnh có thể cần điều trị tiệt trừ theo phác đồ phù hợp và tái kiểm tra sau điều trị.
Xét nghiệm máu và đánh giá thiếu hụt vi chất
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
- Công thức máu
- Định lượng vitamin B12
- Ferritin, sắt huyết thanh
- Xét nghiệm liên quan bệnh tự miễn
Viêm teo niêm mạc dạ dày có điều trị được không?
Điều trị theo nguyên nhân
Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Nếu liên quan đến vi khuẩn HP, bác sĩ có thể chỉ định phác đồ tiệt trừ HP kết hợp điều trị viêm dạ dày. Nếu liên quan đến cơ chế tự miễn, người bệnh có thể cần theo dõi lâu dài, bổ sung vitamin B12 hoặc điều trị các thiếu hụt liên quan.
Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể hướng dẫn điều chỉnh chế độ ăn uống và lối sống để giảm kích thích niêm mạc dạ dày.
Theo dõi định kỳ để phòng biến chứng
Tùy mức độ teo niêm mạc và yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể hẹn nội soi theo dõi định kỳ nhằm phát hiện sớm các tổn thương bất thường. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kéo dài hoặc bỏ tái khám khi triệu chứng giảm.
Cách phòng ngừa viêm teo niêm mạc dạ dày
Tầm soát và điều trị HP đúng cách
Người có triệu chứng tiêu hóa kéo dài hoặc thuộc nhóm nguy cơ nên đi khám để được xét nghiệm HP khi cần.
Nếu dương tính với HP, cần điều trị đúng phác đồ và tái kiểm tra theo hướng dẫn của bác sĩ.
Ăn uống lành mạnh, hạn chế tác nhân kích thích dạ dày
Nên:
- Ăn đúng bữa
- Hạn chế đồ quá cay, quá nóng hoặc quá mặn
- Giảm rượu bia
- Không hút thuốc lá
- Tăng rau xanh và thực phẩm dễ tiêu
Không tự ý lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm
Người bệnh chỉ nên sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, đặc biệt nếu có tiền sử viêm loét dạ dày hoặc bệnh lý tiêu hóa kéo dài.
Nội soi tiêu hóa khi có dấu hiệu bất thường
Nội soi giúp phát hiện sớm nhiều bệnh lý tiêu hóa, đánh giá tình trạng niêm mạc dạ dày và hỗ trợ theo dõi các tổn thương tiền ung thư khi cần.
Nội soi tiêu hóa nhẹ nhàng – an toàn tại Times Hospital
Tại Trung tâm Tiêu hóa – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Times Hospital, dịch vụ nội soi tiêu hóa được chú trọng cả về chuyên môn, công nghệ và trải nghiệm người bệnh.
Ưu điểm nổi bật tại Times Hospital:
- Nội soi gây mê nhẹ nhàng, hỗ trợ giảm đau và giảm cảm giác khó chịu
- Hệ thống nội soi hiện đại hỗ trợ phát hiện sớm tổn thương tiêu hóa
- Đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm trong thăm khám và nội soi tiêu hóa
- Quy trình vô khuẩn nghiêm ngặt, đảm bảo an toàn cho người bệnh
- Hỗ trợ nội soi dạ dày, đại tràng và tầm soát bệnh lý tiêu hóa
- Không gian thăm khám riêng tư, chăm sóc tận tâm
Chủ động nội soi tiêu hóa định kỳ giúp phát hiện sớm các bệnh lý như viêm loét dạ dày, polyp đại trực tràng, xuất huyết tiêu hóa và tổn thương nghi ngờ ung thư.
Chủ động nội soi tiêu hóa để phát hiện sớm tổn thương dạ dày
Tại Trung tâm Tiêu hóa – Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Times Hospital, người bệnh được thăm khám với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm cùng hệ thống nội soi hiện đại, hỗ trợ chẩn đoán chính xác và nâng cao trải nghiệm nội soi nhẹ nhàng, an toàn.
Nếu xuất hiện các triệu chứng như đau thượng vị kéo dài, đầy bụng, khó tiêu, ợ chua, ăn nhanh no hoặc có tiền sử viêm dạ dày, nhiễm HP, người bệnh nên chủ động thăm khám chuyên khoa tiêu hóa để được tư vấn và kiểm tra phù hợp.
