Rối loạn tiêu hóa ở dân văn phòng không phải lúc nào cũng bắt đầu bằng một cơn đau dữ dội. Đôi khi, cơ thể chỉ “lên tiếng” bằng những biểu hiện rất quen thuộc như đầy bụng, khó tiêu, ợ hơi, ợ nóng, đau vùng thượng vị, táo bón hoặc thay đổi thói quen đi tiêu.
Điều đáng nói là những triệu chứng này dễ bị bỏ qua với suy nghĩ: “Do bận quá nên ăn uống thất thường thôi”, hoặc “Dân văn phòng ai chẳng bị đau dạ dày”.
Trong thực tế, lối sống ít vận động, giờ ăn thất thường, ăn nhanh, sử dụng nhiều cà phê, rượu bia và áp lực công việc có thể liên quan đến các triệu chứng tiêu hóa ở một số người. Nghiên cứu trên hơn 800 nhân viên văn phòng cũng ghi nhận mối liên quan giữa căng thẳng tâm lý, thời gian ngủ ngắn và các triệu chứng tiêu hóa.
Vậy vì sao dân văn phòng dễ bị rối loạn tiêu hóa và những thói quen nào cần thay đổi?
Vì sao dân văn phòng dễ bị rối loạn tiêu hóa?
Đặc thù công việc khiến dân văn phòng dễ rơi vào một vòng lặp quen thuộc:
Bận → bỏ bữa → ăn nhanh → ngồi lâu → ít vận động → stress → ngủ muộn → tiếp tục ăn uống thất thường.
Một vài ngày có thể chưa tạo ra khác biệt rõ rệt. Nhưng khi lặp lại trong thời gian dài, những thói quen này có thể khiến hệ tiêu hóa phải thích nghi liên tục.
Các tài liệu chuyên môn cũng cho thấy triệu chứng khó tiêu có thể chịu ảnh hưởng bởi chế độ ăn, stress và tương tác hai chiều giữa não – đường tiêu hóa.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “Tôi bị đau dạ dày vì ăn gì?”, dân văn phòng nên nhìn rộng hơn vào toàn bộ nhịp sinh hoạt mỗi ngày.
5 thói quen có thể làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa ở dân văn phòng
1. Bỏ bữa, ăn uống không đúng giờ
“Sáng nay bận quá, để trưa ăn.”
“Họp xong rồi ăn.”
“Làm nốt việc này rồi nghỉ.”
Đây là những lý do khiến giờ ăn của dân văn phòng dễ bị xáo trộn.
Bản thân việc bỏ một bữa ăn không đồng nghĩa với việc chắc chắn gây bệnh dạ dày. Tuy nhiên, nếu thường xuyên bỏ bữa, nhiều người có xu hướng để quá đói rồi ăn nhanh hoặc ăn nhiều vào bữa tiếp theo.
Khi đó, các triệu chứng như cồn cào, đầy bụng, khó tiêu hoặc khó chịu vùng thượng vị có thể xuất hiện ở một số người.
Vì vậy, thay vì để cơ thể rơi vào trạng thái quá đói mới ăn, nên duy trì lịch ăn tương đối ổn định và khẩu phần phù hợp.
2. Uống cà phê thay cho bữa sáng
Một cốc cà phê có thể giúp tỉnh táo để bắt đầu ngày làm việc, nhưng cà phê không thể thay thế một bữa ăn.
Đặc biệt, nếu bạn thường xuyên uống cà phê rồi bỏ bữa, đồng thời xuất hiện cồn cào, nóng rát vùng thượng vị hoặc ợ nóng, đây là thói quen nên xem xét lại.
Không phải ai uống cà phê cũng gặp vấn đề tiêu hóa. Khả năng dung nạp caffeine và phản ứng với từng loại đồ uống có thể khác nhau giữa mỗi người.
Do đó, nếu nhận thấy triệu chứng xuất hiện hoặc tăng lên sau khi uống cà phê, hãy thử điều chỉnh lượng sử dụng, thời điểm uống và cách kết hợp với bữa ăn.
3. Ăn nhanh, vừa ăn vừa làm việc
Bữa trưa của dân văn phòng đôi khi diễn ra ngay trước màn hình máy tính.
Một tay cầm đũa, một tay trả lời email.
Vừa ăn vừa họp.
Vừa ăn vừa xử lý công việc.
Khi quá tập trung vào công việc, chúng ta dễ ăn nhanh, nhai chưa kỹ và ăn quá lượng cần thiết.
Hệ quả thường gặp có thể là đầy bụng, chướng bụng hoặc cảm giác khó tiêu sau ăn.
Vì vậy, một thay đổi rất đơn giản là:
- Dành thời gian tập trung cho bữa ăn.
- Ăn chậm hơn.
- Nhai kỹ.
- Hạn chế vừa ăn vừa làm việc.
- Không ăn quá nhiều trong một bữa.
Đây không phải phương pháp điều trị bệnh tiêu hóa, nhưng là một bước quan trọng để xây dựng thói quen ăn uống lành mạnh hơn.
4. Ngồi lâu, ít vận động
8 tiếng tại bàn làm việc + di chuyển rất ít là hình ảnh quen thuộc của nhiều người làm văn phòng.
Lối sống ít vận động không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể mà còn có thể liên quan đến tình trạng táo bón ở một số người.
Một số hướng dẫn chuyên môn cho thấy vận động có thể giúp cải thiện triệu chứng ở một số trường hợp táo bón, đồng thời mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác.
Vì vậy, thay vì ngồi liên tục nhiều giờ, hãy chủ động:
- Đứng dậy đi lại sau những khoảng thời gian ngồi lâu.
- Đi bộ trong giờ nghỉ.
- Ưu tiên vận động khi có thể.
- Duy trì hoạt động thể chất đều đặn.
Đừng đợi đến khi táo bón kéo dài mới bắt đầu quan tâm đến vận động.
5. Ăn tối muộn, ăn nhiều rồi đi ngủ
Sau một ngày làm việc, nhiều người chỉ có thời gian ăn tối khi đã khá muộn.
Nếu bữa tối có khẩu phần lớn và diễn ra sát thời điểm đi ngủ, đầy bụng hoặc ợ nóng về đêm có thể dễ xuất hiện hơn, đặc biệt ở người có triệu chứng trào ngược.
Hướng dẫn của Hội Tiêu hóa Hoa Kỳ khuyến nghị người có GERD nên tránh ăn trong khoảng 2–3 giờ trước khi đi ngủ.
Do đó, thay vì chỉ quan tâm “ăn món gì?”, hãy chú ý cả:
Ăn lúc nào – ăn bao nhiêu – ăn cách giờ ngủ bao lâu.
Stress có làm rối loạn tiêu hóa không?
Một ngày làm việc căng thẳng và một chiếc bụng khó chịu đôi khi đi cùng nhau.
Càng áp lực → bụng càng khó chịu.
Mối liên hệ này không đơn thuần là do “suy nghĩ quá nhiều”.
Não và hệ tiêu hóa có mối liên hệ hai chiều. Các hướng dẫn về chứng khó tiêu chức năng hiện nay cũng xem stress, chế độ ăn và các yếu tố tâm lý – hành vi là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến triệu chứng thông qua tương tác não – ruột.
Tuy nhiên, cần đặc biệt lưu ý:
Không nên mặc định đau bụng là do stress.
Stress có thể làm triệu chứng tiêu hóa xuất hiện hoặc rõ rệt hơn ở một số người, nhưng không thể thay thế việc tìm kiếm nguyên nhân bệnh lý khi triệu chứng kéo dài.
Nếu bạn thường xuyên đau bụng, đầy bụng, khó tiêu, thay đổi đại tiện hoặc triệu chứng ngày càng tăng, nên được bác sĩ đánh giá
Triệu chứng rối loạn tiêu hóa ở dân văn phòng nào không nên chủ quan?
Không phải một lần đầy bụng sau khi ăn quá nhiều cũng có nghĩa là bạn mắc bệnh.
Điều đáng quan tâm hơn là triệu chứng xuất hiện bao lâu, lặp lại với tần suất thế nào và có đi kèm dấu hiệu bất thường hay không.
Các triệu chứng tiêu hóa cần lưu ý gồm:
- Đau hoặc khó chịu vùng thượng vị tái diễn.
- Đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu thường xuyên.
- Ợ hơi, ợ chua, nóng rát sau xương ức.
- Buồn nôn hoặc nôn kéo dài.
- Táo bón hoặc tiêu chảy tái diễn.
- Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài.
- Khó nuốt hoặc cảm giác thức ăn mắc nghẹn.
- Sụt cân không chủ ý.
- Đi ngoài phân đen hoặc có máu.
- Đau bụng dữ dội hoặc ảnh hưởng rõ rệt đến sinh hoạt.
Đặc biệt, xuất huyết tiêu hóa, phân đen hoặc có máu, sụt cân không chủ ý, nôn kéo dài, khó nuốt hoặc đau dữ dội là những dấu hiệu cần được đánh giá y tế sớm. Với các triệu chứng báo động, nội soi có thể là một trong những phương pháp được bác sĩ cân nhắc tùy trường hợp.
8 cách cải thiện rối loạn tiêu hóa ở dân văn phòng
Bạn không cần thay đổi toàn bộ lối sống chỉ trong một ngày.
Hãy bắt đầu từ những điều đơn giản và có thể duy trì:
01. Ăn đúng giờ hơn
Duy trì thời gian các bữa ăn tương đối ổn định.
02. Hạn chế bỏ bữa
Không để cơ thể thường xuyên rơi vào trạng thái quá đói.
03. Không dùng cà phê thay bữa sáng
Điều chỉnh lượng và thời điểm uống nếu nhận thấy triệu chứng.
04. Ăn chậm, nhai kỹ
Hạn chế vừa ăn vừa xử lý công việc.
05. Tăng vận động
Đứng dậy, đi lại và duy trì hoạt động thể chất phù hợp.
06. Hạn chế rượu bia
Đặc biệt nếu bạn nhận thấy đồ uống có cồn làm triệu chứng tiêu hóa tăng lên.
07. Không ăn quá sát giờ ngủ
Đặc biệt lưu ý nếu thường xuyên bị ợ nóng hoặc trào ngược.
08. Kiểm soát căng thẳng và ngủ đủ
Stress và thiếu ngủ có thể liên quan đến triệu chứng tiêu hóa ở nhân viên văn phòng.
Khi nào dân văn phòng nên khám Tiêu hóa?
Nếu chỉ thỉnh thoảng đầy bụng sau một bữa ăn quá nhiều, bạn có thể theo dõi và điều chỉnh thói quen.
Nhưng nếu triệu chứng rối loạn tiêu hóa tái diễn nhiều lần, kéo dài, tăng dần hoặc ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống, bạn nên chủ động thăm khám.
Bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng, tiền sử bệnh, thuốc đang sử dụng và kết quả thăm khám để xác định nguyên nhân và lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp.
Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc nội soi tiêu hóa.
Không phải cứ đau bụng là phải nội soi. Nhưng cũng không nên tự cho rằng mọi triệu chứng đều do ăn uống thất thường hoặc stress.
Xác định đúng nguyên nhân là bước quan trọng để có hướng xử trí phù hợp.
Thăm khám Tiêu hóa tại Times Hospital
Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Times – Times Hospital cung cấp dịch vụ thăm khám, chẩn đoán và điều trị các bệnh lý tiêu hóa.
Người bệnh được bác sĩ đánh giá dựa trên triệu chứng và tình trạng cụ thể để lựa chọn phương pháp kiểm tra phù hợp, bao gồm các xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc nội soi khi có chỉ định.
Nếu bạn đang thường xuyên gặp đau thượng vị, đầy bụng, khó tiêu, ợ nóng, táo bón, tiêu chảy hoặc thay đổi đại tiện, hãy chủ động thăm khám để xác định nguyên nhân.
Liên hệ Times Hospital để được tư vấn và đặt lịch khám chuyên khoa Tiêu hóa.
